woensdag 29 november 2017

Homoseksuele ridders met een kinderwens

PAPA ZOGLU (Simon Spruyt) 
Met Simon Spruyt weet je het nooit. Met ieder nieuw boek weet hij weer te verrassen, maar dit keer overtreft hij zichzelf. Hij oogstte veel lof voor de geslaagde graphic novel Junker maar hij bouwde niet voort op het succes, en sloeg weer een nieuwe weg in met als resultaat Papa Zoglu. een kleurrijk album (in veel opzichten) met een aantal verhalen die een samenhangend geheel vormen. Je zou het kunnen omschrijven als een bizarre combinatie van scheppingsverhaal, middeleeuwse heiligenlegende en sprookje.
Papa Zoglu, de hoofdpersoon in de verhalen wordt gebaard door een koe en opgevoed door een oude heks die woont in een huisje op poten. Een verwijzing naar de Russische sprookjesfiguur Baba Yaga? Als hij zeven jaar oud is trekt Papa Zoglu er op uit en hij heeft een aantal ontmoetingen met een homoseksueel ridderkoppel met een kinderwens, een jonkvrouw met een kuisheidsgordel zonder sleutel en een schoorsteenveger. Hij verliest ze alle drie uit het oog, maar zal ze aan het slot van dit boek weerzien en er achter komen dat hij grote invloed heeft gehad op hun leven en dat van hun nakomelingen.
Een vreemd verhaal? Dat wel, maar schitterend in beeld gebracht in een stijl die wat middeleeuws aandoet, maar het geheel geeft ook iets van een prentenboek. Die indruk wordt versterkt door de tekeningen van een of twee volledige pagina's tussen de strippagina's door. Opvallend is ook het ontbreken van zwarte lijnen om de platen en plaatjes heen.
Het plezier waarmee dit boek duidelijk gemaakt is aanstekelijk. Het boek staat vol met knipoogjes naar ons cultureel erfgoed en een soort humor die je als je er gevoelig voor bent, regelmatig luid lachend het boek even opzij laat leggen.,
Papa Zoglu is een van de origineelste en mooist gemaakte stripverhalen die dit jaar verscheen.
Uitgeverij Bries 2017; 96 pagina's; gebonden, kleur; € 22,00
☺☺☺☺☺


zaterdag 25 november 2017

... Was hij maar als paard geboren...

FAMILIEZIEK (Peter van Dingen & Adriaan van Dis)
De makers van Familieziek hoeven eigenlijk niet geïntroduceerd te worden. Peter van Dongen debuteerde in 1990 met de striproman Muizentheater  en maakte daarna het tweedelige Rampokan (1998, 2004), waarvan in de afgelopen jaren ook een Duitse, Franse, Engelse en Indonesische vertaling verschenen. In 2008 begon hij aan deze stripbewerking van Familieziek.
Adriaan van Dis (1946) is een van de belangrijkste schrijvers van Nederland. Hij debuteerde in 1983 met de ontroerende novelle Nathan Sid en brak door bij het grote publiek met de roman Indische Duinen (1993). Adriaan van Dis en Peter van Dongen schelen 20 jaar in leeftijd met elkaar, maar hebben hun 'wortels' met elkaar gemeen. Zijn Indonesische afkomst is een belangrijk thema in het werk van van Dis. We zien het onder andere terug in Nathan Sid, Indische duinen en Familieziek.
In Familieziek portretteert van Dis een gezin dat afkomstig is uit een door oorlog verwoeste Nederlandse kolonie en probeert een nieuw leven op te bouwen in het Nederland van de jaren vijftig. Ze wonen met andere gezinnen uit Indonesië in een voormalig koloniehuis voor bleekneusjes in de duinen bij Bergen aan Zee.
Er zijn een moeder en drie dochters, maar het verhaal gaat vooral over een vader en een zoon. De vader is een man die moeilijk kan omgaan met de nieuwe situatie waarin hij terecht is gekomen. Medicijnen moeten hem op de been houden, maar kunnen zijn driftbuien niet voorkomen, waar vooral de jongen de dupe van is. Aan zijn zussen heeft hij weinig, die fluisteren tussen de gordijnen over geheimen uit het verleden, waar de jongen niets van mag weten. Alleen zijn levendige fantasie waarin hij avonturen beleeft met Schaduwbroer houdt de jongen overeind.
Het verhaal is prachtig in beeld gebracht door Peter van Dongen. In het in vier hoofdstukken verdeelde verhaal beschrijftt hij het leven van het gezin, waarbij hij de essentie van het verhaal raak weergeeft in scènes met net iets meer tekst of juist geen tekst zodat je er wat langer bij stilstaat. De spanning tussen de man en de jongen wordt steeds verder opgebouwd en komt tot een kookpunt in het hoofdstuk Pindaman als de jongen met zijn vader in de duinen is en merkt dat zijn vader meer lijkt te geven om de paarden die hij verzorgt dan om zijn zoon.
Peter van Dongen en Adriaan van Dis hebben lang aan dit boek gewerkt en ik keek er al lange tijd naar uit. Het was het wachten waard.
Scratch 2017; 128 pagina's; hardcover, kleur; € 29,90

☺☺☺☺☺

donderdag 9 november 2017

Een beer van een man in huis

MY BROTHER'S HUSBAND (Gengoroh Tagame)
De meeste mangalezers hadden nog nooit gehoord van Gengoroh Tagame toen in 2014 de eerste pagina's van het vertederende verhaal My brother's husband verschenen in het tijdschrift Monthly Action. Tagame was vooral bekend bij de liefhebbers van bara manga (menzu rabu), een genre erotische gay manga dat zich in tegenstelling tot de softere yaoi richt op homoseksuele mannen. Tagame is een van de meest prominente makers van dit soort strips, waarvan onlangs een uitstekend gedocumenteerde bloemlezing verscheen bij Fantagraphic books met de titel Massive. Tagames mannen zijn doorgaans zeer stevig, flink behaard en bebaard, hebben een stoer uiterlijk en bedrijven harde seks met elkaar.
My brother's husband is Tagames eerste strip voor een algemeen publiek. Er zit geen seks in, maar niettemin leidde het verhaal tot stevige discussies in Japan, want al zou je het niet denken als je de Japanse cultuur alleen kent uit manga, homoseksualiteit is er nog behoorlijk taboe. My brother's husband verscheen na de voorpublicatie als vierdelige serie boeken, waarvan de eerste twee inmiddels werden vertaald en gebundeld door Pantheon Books.
Yaichi is een gescheiden vader die in zijn eentje zorgt voor zijn dochtertje Kana. Zijn ouders leven niet meer en zijn homoseksuele broer Ryoji verloor hij negen jaar eerder uit het oog toen die emigreerde naar Canada. Op een dag staat er een beer van een man voor zijn deur; Mike Flanagan blijkt de echtgenoot te zijn van zijn  broer, die een maand eerder is overleden. Mike is naar Japan gegaan omdat hij het geboorteland van zijn man altijd al heeft willen zien en om met Yaichi, die uiterlijk veel op Ryoji lijkt, over hem te praten.
Er ontstaat een onwaarschijnlijke vriendschap tussen de twee, die vooral door Kana wordt gestimuleerd. Het meisje is vanaf de eerste dag weg van Mike, heeft er geen enkel probleem mee dat hij gay is, en wil het liefst dat hij altijd bij haar blijft.
Het verhaal is een tikkeltje voorspelbaar en dreigt hier en daar wat sentimenteel te worden, maar daar staan heel mooie scènes tegenover. Een van de meest ontroerende momenten vond ik zelf dat waarop een jongen uit de buurt war Yaichi woont zijn coming out heeft bij Mike. Dan moet je toch even slikken. My brother's husband is een hartverwarmend en soms hartbrekend verhaal over gescheiden ouders, homo-ouderschap, coming out en (volgens Tagame zelf) vooral over familie. Ik heb het in één keer uitgelezen en kijk uit naar het vervolg.
Pantheon 2017; 350 pagina's; gebonden, zwart-wit; $ 24,95

☺☺☺☺

maandag 6 november 2017

Observaties van een parkbankje

I. THE PARK BENCH (Christophe Chabouté)
II. ALONE (Christophe Chabouté)

Christophe Chabouté is een man van weinig woorden. Dat is in ieder geval de indruk die je krijgt na het lezen van twee recente uitgaven van zijn werk door een Engelse en een Amerikaanse uitgever. Voor het Nederlandse taalgebied is Chabouté nog een onbekende, er is nog niets van hem vertaald, maar in Frankrijk wordt hij beschouwd als een  belangrijke stripmaker. . Bij het grote (Franse) publiek is hij vooral bekend van zijn stripbewerking in twee delen van Herman Melvilles roman Moby Dick.  
Hij won diverse prijzen en werd in 2008 in Angoulême genomineerd voor Tout seul, waarvan Alone de vertaling is.

Alone gaat over een verlegen, misvormde man, die helemaal alleen woont in een vuurtoren op een eilandje voor de Bretonse kust. Hij is nooit van dit eiland af geweest en kent de wereld erbuiten niet. Een van zijn schaarse bezittingen is een woordenboek. Om zichzelf te amuseren zoekt hij hier een woord in op en probeert zich aan de hand van de omschrijving voor te stellen hoe het voorwerp dat hij heeft gekozen er uit ziet.
Af en toe wordt de eenzame man voorzien van voedsel en wat hij verder nodig geeft door vissers. Onderweg speculeren ze over de man die ze nooit gezien hebben en zijn leven. Een jonge visser wordt nieuwsgierig en stuurt de kluizenaar een briefje. Dan begint zijn leven te veranderen.
Het verhaal van Alone is klein en simpel, maar wordt meesterlijk verteld. Chabouté brengt de man tot leven in gedetailleerde zwart-wittekeningen die zijn dagelijkse routine weergeven. De hoofdstukken die steeds op elkaar lijken, net als de dagen van de kluizenaar, veranderen steeds op een subtiele manier als de dagelijkse sleur plaatsmaakt voor zijn innerlijke leven. Meesterlijk!

The park bench is recenter werk van Chabouté. Het boek met de fraaie titel Un peu de bois et d'acier verscheen oorspronkelijk in 2012. Het volledig tekstloze boek laat een parkbank zien waarop en waaromheen zich een jaar lang van alles afspeelt. In de loop van dat jaar keert een aantal personages steeds terug op de bank en het is alsof de bank zelf meekijkt naar de kleine veranderingen in hun levens. En de lezer met hem. Je leert ze kennen en gaat met ze meeleven.
Een origineel gegeven dat door Chabouté knap wordt uitgewerkt.
I. Faber and Faber 2017; 328 pagina's; paperback, zwart-wit; Prijs £ 14,99
II.Simon and Shuster 2017; 368 pagina's; paperback, zwart-wit; $ 25,00

I.☺☺☺☺ II. ☺☺☺☺☺